Ấn tượng trong tuần: Ai cũng hiểu nhưng giả vờ… không hiểu

Posted: July 13, 2016 in Uncategorized
Tags:

Kỳ Duyên – Nước Việt chưa giầu, vậy lòng dân trước những hiện tượng bất công nhưng rất đúng quy trình, liệu có yên không?

� Xem thêm: Sống chung với… độc quyền + Mẫu số “đúng quy trình”.

“Đồng chí này con đồng chí nào?”

Xin được mượn cái title hài hước ngầm của báo Tuổi trẻ cuối tuần, ngày 11/7 để làm bàn về chủ đề này- bổ nhiệm cán bộ trẻ, ở các tỉnh, ban ngành cả nước.

Chỉ có 07 chữ nhưng gói trọn cả một vấn đề nhức nhối… ngầm của xã hội.

Chuyện sẽ chẳng có gì phải nhức nhối ngầm, nếu như cơ chế quản lý xã hội của chúng ta thực sự công khai, minh bạch

Nếu như xã hội ta không có tệ nạn lợi ích nhóm, tham nhũng, hối lộ

Nếu như xã hội ta không có chuyện mua quan bán tước, đi đêm mà chẳng….gặp ma.

Nếu như xã hội ta việc tuyển chọn nhân sự làm quản lý, lãnh đạo lâu nay công bằng, công tâm và khách quan

Nếu như xã hội ta không có hiện tượng quan chức coi thường pháp luật.

Cũng công bằng mà nói, vẫn có những ý kiến bênh vực có vẻ có lý cho những hiện tượng “đồng chí này con của đồng chí nào?”. Rằng, nếu so với những cán bộ già sống lâu lên lão làng, không được đào tạo bài bản, không có sức bật và tư duy trẻ như họ, thì sự chọn lựa họ vẫn là hơn cả.

Hoặc so sánh Việt Nam với  các quốc gia văn minh khác như Mỹ, Singapore, rằng ở đó cũng có không ít hiện tượng cha truyền con nối, chồng truyền vợ nối, thì “đồng chí này là con đồng chí nào?” cũng… rứa.

Nhưng những người có ý kiến đó quên mất rằng, trong xã hội này có không ít những người trẻ, đào tạo bài bản, học hành giỏi giang. Nhưng chỉ vì họ không phải là “con của đồng chí nào”, nên cơ hội thăng tiến đã không đến với họ. Như vậy, vẫn là bất công.

Quên mất rằng ở các quốc gia văn minh, tiên tiến, cơ chế tuyển chọn nhân tài của họ rất rõ ràng, sòng phẳng, và cũng phải trầy vi tróc vẩy, những nhân sự tưởng là “cha truyền con nối”, “chồng truyền vợ nối”, thực ra đều là những người rất tài năng, xứng đáng. Nếu không một quốc gia như nước Mỹ với hai trăm năm lập quốc sao lại có một TT da màu, và nay mai, biết đâu, lại có cả một nữ TT đầu tiên?

Sự khác nhau của “gia đình chính trị” của Mỹ, hay Singapore với tính chất “gia đình trị” mà hiện tượng “đồng chí này là con đồng chí nào?”, là khác nhau về bản chất- một môi trường xã hội mà sự tuyển chọn công bằng hay ngược lại, thiếu công bằng mà thôi?

Nhưng sự nhức nhối ngầm trong xã hội, còn là ở chỗ, những thông tin kiểm tra của cơ quan chức năng đều khẳng định, sự bổ nhiệm hay đề bạt đó đều rất đúng quy trình.

Đúng quy trình là nguyên tắc tổ chức cán bộ, để chọn lọc và tìm ra những cán bộ có đức có tài, chả có lỗi gì. Nhưng cái lỗi của đúng quy trình là ở chỗ, nguyên tắc này đã để cho không ít vị lợi dụng, với những nước cờ cao tay, để thực hiện ý đồ cá nhân của lợi ích riêng, lợi ích nhóm.

Vô tình, đúng quy trình trở thành “cái mộc” che chắn cho những hành vi tính toán lợi ích riêng, bất chấp nguyên tắc kín cạnh của công tác tổ chức cán bộ, chọn lọc nhân sự

Gặp nhau hoàng hôn?

Một sự nhức nhối ngầm khác cũng âm ỉ lâu nay trong xã hội, khiến cho dư luận xã hội thì đàm tiếu mà các ĐBQH thì bất bình.

Đó là hiện tượng cứ đến cuối nhiệm kỳ, chuẩn bị nghỉ hưu, một số quan chức ở các bộ, cơ quan ngang bộ, thậm chí chỉ cấp sở, lại thi nhau bổ nhiệm cán bộ ào ạt, ào ạt. Tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 11/7 mới đây, Chủ nhiệm UB Tư pháp QH Lê Thị Nga đã phải đề cập đến hiện tượng này.


Ở các quốc gia văn minh, tiên tiến, cơ chế tuyển chọn nhân tài
của họ rất rõ ràng, sòng phẳng. Ảnh minh họa: vneconomy.

Người viết bài bỗng nghĩ tới nhạc sĩ Thuận Yến. Khi còn sống, trong nỗi đau chia tay hạnh phúc của đứa con gái yêu, ông đã viết nên ca khúc Chia tay hoàng hôn nổi tiếng, làm nên sự đồng cảm, xúc động của hàng vạn khán giả.

Còn các quan chức chuẩn bị nghỉ hưu, trong nỗi đau sắp chia tay với quyền lực, âm thầm ký tá “ca khúc” Gặp nhau hoàng hôn, mà sự xúc động chắc chỉ có, chỉ có hai người, hai người bênnhau (Bài ca của Núi- nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương)

Dư luận xã hội chưa hề quên trường hợp một Chánh TTCP trước khi nghỉ hưu đã ký quyết định bổ nhiệm gần 60 cán bộ cấp vụ (và tương đương cấp vụ). Cấp tập đến mức chỉ trong hai ngày, ông ký bổ nhiệm 26 người.

Người kế nhiệm ông TTCP này, trước khi nghỉ hưu cũng ký quyết định bổ nhiệm 35 trường hơp, trong đó 11 trường hợp cấp vụ, 24 trường hợp cấp phòng.

Rồi ông giám đốc một sở nọ cũng vậy. Ký tá một lúc cho 20 nhân sự làm quản lý.

Nhờ gặp nhau hoàng hôn của các quan chức sắp nghỉ hưu mà bình minh…. quyền lực đã mở ra cho rất nhiều người.

Có một điều lạ, cũng giống như hiện tượng “đồng chí này là con đồng chí nào?”, việc bổ nhiệm cấp tập sau gặp nhau hoàng hôn đó, cũng khiến dư luận nhức nhối bởi kết luận của các cơ quan chức năng cuối cùng vẫn là rất đúng quy trình.

Cho dù không phải vụ gặp nhau hoàng hôn nào cũng… trót lọt. Ví như việc ông Phó Giám đốc một sở khác ký một lúc gần 30 quyết định vừa bổ nhiệm, điều động, vừa luân chuyển, bố trí cán bộ sai quy định, thủ tục. Trước áp lực dư luận, kết hợp đơn tố cáo, sở này phải ra quyết định hủy … quyết định của ông quan chức này.

Nhưng tiếc thay, đúng quy trình vẫn là nguyên tắc, khái niệm đang bị lợi dụng, hoặc được lấy làm mộc che chắn cho những hành vi của những lợi ích nhóm. Điều đáng buồn nữa, tất cả những người trong cuộc và cả ngoài cuộc, ai cũng hiểu nhưng đều giả vờ làm như… không hiểu.

Sự giả vờ không hiểu là thứ đạo đức nguy hiểm. Bởi vô tình, vì bất cứ lý do gì, nó là “tòng phạm” che chở cho những hành vi sai trái. Hoặc sự hãi sợ vô thức của nó làm cho những hành vi sai trái càng… không biết sợ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong bài nói ngày 29/12 tại Kỳ họp Hội đồng Chính phủ cuối năm 1966 đã nhắn nhủ: “Không sợ thiếu, chỉ sợ không công bằng; Không sợ nghèo, chỉ sợ lòng dân không yên” (Văn hóa Nghệ An, ngày 16/5/2011)

Hai hiện tượng- bổ nhiệm kiểu “đồng chí này là con đồng chí nào?”, hoặc gặp nhau hoàng hôn– đều giống nhau ở một hệ lụy. Đó là không chỉ làm cho chất lượng bộ máy công chức có vấn đề, mà quan trọng hơn, niềm tin của cán bộ, công chức, và của ngay người dân cũng…. thất lạc.

Đúng quy trình nhưng rất dở về phẩm cách

Nước Việt chưa giầu, vậy lòng dân trước những hiện tượng bất công nhưng rất đúng quy trình, liệu có yên không?

Sống chung với… độc quyền

Thanh Tuyền (TTO) – Không chỉ xe cấp cứu, người bệnh nếu muốn đón taxi trong sân của một số bệnh viện khác cũng phải theo hãng xe do bệnh viện cho độc quyền.

Việc đuổi việc 3 bảo vệ ngăn cản xe cấp cứu bên ngoài chở bệnh nhi hấp hối ở Bệnh viện Nhi trung ương không xoa dịu bức xúc của dư luận bởi như phản ánh của Tuổi Trẻ (ngày 10-7), không chỉ xe cấp cứu, người bệnh nếu muốn đón taxi trong sân của một số bệnh viện khác cũng phải theo hãng xe do bệnh viện cho độc quyền.

Thật khó tin khi cả nền kinh tế đang nhộn nhịp cạnh tranh thì lại xuất hiện nạn độc quyền vận chuyển ở nhiều nơi. Thế mới có cảnh bệnh nhân không muốn đi taxi độc quyền đậu sẵn trong sân bệnh viện, phải bồng bế, tay xách nách mang đồ đạc ra bên ngoài để được chọn hãng taxi mà mình muốn đi.

Nạn độc quyền bến bãi đang phát triển không chỉ ở bệnh viện, nhà ga, chung cư… mà lan ra cả quán ăn, điểm du lịch, thậm chí lòng đường phía trước điểm kinh doanh có nhiều người ra vào. Những người quản lý những khu vực này có đủ lý lẽ để biện minh cho việc tạo ra độc quyền, nào là vì an ninh trật tự, vì nạn tranh giành khách…

Có thật sự là như vậy? Không, đó chỉ là phân nửa câu chuyện. Ẩn chứa sau đó là những hợp đồng, cam kết, là tiền bạc, là bán điểm dừng – đỗ, biến thành bến bãi độc quyền của đơn vị vận chuyển.

Thực tế là việc cạnh tranh giữa các hãng taxi diễn ra gay gắt lại dẫn đến nạn… độc quyền. Các hãng tìm mọi cách để biến điểm dừng – đỗ nơi công cộng thành bến bãi riêng của mình. Có cầu ắt có cung, các điểm dừng – đỗ đã trở thành hàng hóa để mua bán.

Đã có cạnh tranh để tìm mua bến bãi thì cũng có nhiều cách để thương lượng, chèo kéo, thuyết phục lãnh đạo đơn vị A, đơn vị B đồng ý cho một hãng taxi được độc quyền. Không loại trừ ngoài các khoản theo hợp đồng còn có chung chi ngoài để có được chữ ký cho độc quyền, bởi ít thấy đơn vị bán bến bãi tổ chức đấu thầu công khai.

Bởi vậy, sau vụ “chặn xe chở bệnh nhi hấp hối”, chỉ đạo của cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh – Bộ Y tế “yêu cầu các bệnh viện gỡ bỏ ngay các quy định nội bộ dẫn đến hạn chế người bệnh ra viện và không cần trợ giúp y tế được lựa chọn dịch vụ vận chuyển” chưa hẳn có thể giúp thay đổi tình hình.

Nói thế là bởi nạn độc quyền vận chuyển ở bệnh viện cũng có căn bệnh tương tự như độc quyền taxi ở sân bay Tân Sơn Nhất nhiều năm trước. Khi đó, các vụ việc dù gây nhức nhối nhưng mọi thứ vẫn không thay đổi. Nhưng chuyện xóa độc quyền taxi của sân bay Tân Sơn Nhất sau này cũng cho thấy việc này là không khó nếu bỏ qua những lợi ích riêng của đơn vị.

Những người quản lý nơi có điểm dừng – đỗ đang cho hãng taxi độc quyền quên rằng họ phải có trách nhiệm tạo thuận lợi cho khách hàng của họ được quyền chọn hãng vận chuyển. Thay vì bán điểm dừng – đỗ, họ phải xây dựng những quy định và buộc các hãng vận chuyển phải tuân theo những quy định về trật tự trong khuôn viên đơn vị.

Không thể có chuyện “cạnh tranh sinh độc quyền”, mà đó chỉ là biến tướng của nạn cạnh tranh không lành mạnh, với sự góp sức của những đơn vị quản lý điểm dừng – đỗ, đã tận dụng “đặc quyền” quản lý những điểm công cộng để có “đặc lợi”. Cũng không thể bắt người dân sống chung với độc quyền.

Phải chấm dứt âm thầm bán điểm dừng – đỗ làm bến bãi độc quyền. Những người quản lý các khu vực công cộng bị xem là không hoàn thành nhiệm vụ nếu để xảy ra độc quyền bến bãi. Chỉ khi đó, quyền được lựa chọn hãng vận chuyển của người dân mới được tôn trọng.

Mẫu số “đúng quy trình”

Lê Thanh Tâm (TTO) – Đó là cụm từ rất quen của những người có trách nhiệm khi trả lời về những vụ việc có dấu hiệu bất thường. Tần suất của câu nói này liên tục xuất hiện trong nhiều vụ việc gây bức xúc.

Gần đây nhất là vụ Nhà máy giấy Lee & Man ở tỉnh Hậu Giang, mặc cho dư luận lo ngại nhà máy giấy sẽ bức tử sông Hậu, lãnh đạo tỉnh vẫn khẳng định chắc nịch việc cấp phép cho nhà máy là “đúng quy trình”.

Vụ một con trai ông nguyên bộ trưởng bỗng dưng được đặt vào ghế phó tổng giám đốc một doanh nghiệp lớn dù chưa có kết luận chính thức nhưng cũng phảng phất cái lý lẽ “đúng quy trình”.

Xa hơn chút là vụ thân tộc cùng chia ghế trọng trách ở huyện Mỹ Đức (Hà Nội), vụ nhà thầu Trung Quốc trúng thầu cung cấp ống nước cho dự án nước sạch sông Đà giai đoạn 2, rồi vụ các nhà máy thủy điện gây họa cho dân… đều có chung một mẫu số là “đúng quy trình”.

“Đúng quy trình” nổi đình nổi đám hơn là vụ ông Trịnh Xuân Thanh – nguyên phó chủ tịch tỉnh Hậu Giang. Khi ông Thanh mới bị tố “hóa kiếp” xe tư nhân thành xe mang biển số nhà nước thì ai đó vẫn cứ cho rằng việc bổ nhiệm ông này là “đúng quy trình”.

Tuy nhiên, Ủy ban Kiểm tra trung ương lại chỉ rõ ông Thanh là người có trách nhiệm trong việc làm thua lỗ hơn 3.000 tỉ đồng khi làm chủ tịch hội đồng quản trị Tổng công ty cổ phần Xây lắp dầu khí (PVC). Đấy là chưa kể ông Thanh vốn không thuộc diện cán bộ luân chuyển nhưng cứ ào ào được chuyển từ chức nhỏ lên chức to.

Qua vụ ông Trịnh Xuân Thanh cho thấy có chuyện “con voi chui lọt lỗ kim”. Không phải phân tích nhiều, mọi người đều nhận thức rất rõ ông Thanh là cán bộ lãnh đạo cấp tỉnh nhưng lại chơi ngông, bất chấp các quy định, vô tư xài xe sang ngay giữa một tỉnh chẳng dư dả gì.

Tệ hơn nữa, ông Thanh còn vi phạm pháp luật khi dùng ảnh hưởng quyền lực để móc ngoặc với cơ quan chức năng nhằm gắn bảng số xanh cho chiếc xe vốn dĩ của tư nhân.

Tất cả những chuyện này được diễn ra giữa “thanh thiên bạch nhật”, vậy mà không hề bị “tuýt còi”, thậm chí lại có ý kiến đồng tình cho rằng việc ông Thanh thay biển số xe là “để tiện công tác”.

Chừng đó đủ để đánh giá tư cách, lối sống của ông Thanh, chứ đừng nói tới chuyện bố trí vào cương vị này nọ hoặc giới thiệu ra làm ứng viên đại biểu Quốc hội.

Nhìn lại sự nghiệp của ông Thanh cũng thấy có nhiều điều không ổn. Dù dưới góc độ nào thì ông Thanh – với cương vị chủ tịch hội đồng quản trị – vẫn là người phải chịu trách nhiệm trước khoản lỗ hàng ngàn tỉ của PVC.

Lẽ ra ít nhất ông Thanh phải bị xử lý nhưng ngược lại ông này vẫn vùn vụt thăng tiến, trong ba năm lên mấy cấp, không những thoát khỏi chỉ đạo kiểm điểm của Thủ tướng mà còn bay nhảy sang trọng trách khác. Nếu quy trình đề bạt cán bộ được làm chặt chẽ, thực chất và công minh thì người có tì vết “đậm đen” như ông Thanh chắc chắn phải rớt ngay từ “vòng gửi xe”.

Vụ việc ông Thanh liên quan tới nhiều cơ quan, đi qua không ít cửa xét duyệt, trong đó có những cửa rất nghiêm ngặt, nhưng hồ sơ của ông Thanh đều lọt qua hết. Cho nên không chỉ đơn giản là xử lý ông Thanh mà còn phải xem xét cả những ai đã vượt lên trên quy trình làm nhân sự để chắp cánh cho ông Thanh “bay cao, bay xa”. Như vậy mới đúng là “nhổ cỏ dại phải nhổ cả gốc”.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s