Bài học đắt giá cho gạo Việt

Posted: July 16, 2016 in Uncategorized
Tags:

Quang Huy (PL) – Xuất khẩu gạo Việt Nam đã xuống mức thấp nhất trong vòng tám năm qua.

� Xem thêm: Chất lượng kém, gạo Việt đối mặt nguy cơ thua ngay trên sân nhà + Xuất khẩu gạo “tụt dốc” cả lượng lẫn giá.


Đóng gói gạo chất lượng cao để xuất khẩu tại một doanh nghiệp. Ảnh: QH

Chia sẻ với chúng tôi về tình hình xuất khẩu thời gian gần đây, ông Nguyễn Văn Đôn, Giám đốc Công ty TNHH Việt Hưng, cho biết không chỉ công ty của ông mà nhiều doanh nghiệp (DN) khác đang rảnh rỗi, không có việc gì làm vì thị trường không có người mua. “Nhiều nhà máy chế biến, xuất khẩu gạo đang tạm ngừng hoạt động để chờ thời, chờ vào sự biến chuyển của thị trường” – ông Đôn nói.

Nhường sân cho đối thủ

Theo ông Đôn, xuất khẩu gạo trong nửa đầu năm nay giảm mạnh so với mọi năm. Những thị trường tập trung như Philippines, Malaysia, Indonesia… không có nhu cầu nhập khẩu nhiều gạo. Thị trường Trung Quốc cũng trầm lắng, nhu cầu giảm, không hỏi mua. Mặt khác, Trung Quốc siết lại việc nhập khẩu trong khi gạo Việt lại đang phụ thuộc rất lớn vào thị trường này, có thời điểm chiếm đến 50%.

Cũng rơi vào tình cảnh tương tự, ông Nguyễn Thanh Long, Giám đốc Công ty Gạo Việt, nêu thực tế giá gạo trắng 5%-15% tấm của Việt Nam hiện nay có thể nói là thấp nhất thế giới, thấp hơn các đối thủ xuất khẩu khoảng 5-10 USD/tấn nhưng vẫn không có người mua.

“Ngoài nguyên nhân do nhu cầu giảm thì chúng ta gặp phải sự cạnh tranh khốc liệt từ các đối thủ bán gạo khác. Thế nên ở thị trường châu Phi, gạo Việt đành nhường sân cho gạo Thái và Pakistan; ở châu Âu thì nhường sân cho Campuchia, Thái và Myanmar. Có thể nói các công ty xuất khẩu gạo đang bị bủa vây với nhiều khó khăn” – ông Long nói.

Nói thêm về vấn đề này, Tổng thư ký Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) Huỳnh Minh Huệ thừa nhận giá gạo Việt hiện mềm nhất trong rổ gạo thế giới. Đáng buồn là từ đầu năm tới nay, Việt Nam chỉ giao hàng cho các hợp đồng cũ chứ chưa có hợp đồng tập trung mới.

Bài học đắt giá

Một nghịch lý của xuất khẩu gạo Việt hiện nay được một số DN chỉ ra là khách hàng muốn mua gạo thơm nhưng Việt Nam hầu như không đủ nguồn cung, đành nhường miếng ngon lại cho các nước. Đây là hệ quả của việc lâu nay Việt Nam chỉ chú trọng vào số lượng, tập trung gạo trắng cấp thấp, trung bình và cạnh tranh bằng giá rẻ.

“Đây là bài học cho DN Việt Nam khi lên kế hoạch nguồn cung cho xuất khẩu, tức là cần tính toán cân đối sản lượng gạo xuất khẩu, tập trung vào chất lượng thay vì chỉ chạy theo số lượng. Ngoài ra, DN phải biết cách chăm sóc thị trường, chiều chuộng khách hàng như cách Thái Lan đã làm” – ông Nguyễn Văn Đôn nhấn mạnh.

Không chỉ vậy, nhiều DN cho rằng gạo Việt có nhiều thị trường đặt hàng nhưng do “con sâu làm rầu nồi canh” khiến khách hàng mất lòng tin và mất luôn thị trường.

Tại cuộc họp sơ kết sáu tháng đầu năm nay do VFA tổ chức mới đây, bà Đặng Thị Liên, Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Long An, thẳng thắn: “Nhiều năm qua, Việt Nam không nâng giá các loại gạo thơm lên được do thường xuyên trộn gạo giống thơm nhẹ vào gạo thơm Jasmine nên rất khó bán. Chưa hết, các loại gạo Nàng Hoa, ST cũng được dùng để trộn vào gạo thơm chất lượng cao nên giá bán của gạo Việt luôn rất thấp. Đó cũng là lý do giải thích vì sao những thị trường châu Âu, Nhật, Mỹ vẫn mua rất ít gạo của chúng ta”.

Mở rộng thị trường Mỹ, EU

Qua cơ cấu chủng loại xuất khẩu gạo Việt Nam giai đoạn 2010-2015 cho thấy lượng gạo trắng chất lượng cao đang có xu hướng giảm, từ tỉ lệ gần 36% vào năm 2010 và xuống còn gần 28% trong năm 2015. Thị trường EU, Mỹ vẫn chiếm tỉ lệ nhỏ trong cơ cấu xuất khẩu gạo nên vẫn còn nhiều cơ hội để gạo Việt Nam tăng số lượng xuất khẩu gạo sang những thị trường này.

Tổng Công ty Lương thực miền Nam đặt mục tiêu đến năm 2020 sẽ xuất khẩu qua Mỹ mỗi năm ít nhất 100.000 tấn gạo thơm. Hiện một số DN đã xuất khẩu gạo qua Mỹ nhưng số lượng chưa nhiều.

(Bọn lãnh đạo CSVN ba hoa với chiêu bài “tầm nhìn”nói về tương lai luôn trên cả tuyệt vời)

Theo VFA, xuất khẩu gạo của Việt Nam trong sáu tháng đầu năm nay chỉ đạt hơn 2,65 triệu tấn. Dự báo xuất khẩu cả năm chỉ đạt gần 5,7 triệu tấn, giảm 14% so với năm ngoái, tương đương giảm 800.000 tấn so với dự báo đưa ra từ đầu năm. Như vậy, đây là lần đầu tiên kể từ năm 2009, xuất khẩu gạo của Việt Nam xuống dưới mức 6 triệu tấn.

Chất lượng kém, gạo Việt đối mặt
nguy cơ thua ngay trên sân nhà

Huỳnh Tâm – Quang Nhật – Đức Anh /VTV (Cafef.vn) – Bên cạnh yếu tố thời tiết khiến chất lượng gạo suy giảm, cách thức sản xuất cũng đang khiến cho chất lượng gạo Việt Nam kém khả năng cạnh tranh trên chính sân nhà.


Ảnh minh họa

Ngay tại các cửa hàng gạo khi đề cập đến vấn đề chất lượng, phần lớn người tiêu dùng đều đánh giá cao gạo Thái Lan, Campuchia hơn gạo Việt.

Có nhiều lý do khiến chất lượng gạo của Việt Nam không bằng gạo ngoại, trong đó, chủ yếu là do cách sản xuất lúa của nước ta chưa tốt. Nếu tại Campuchia nông dân sản xuất lúa với sản lượng ít, làm một vụ lúa mùa nâng cao chất lượng sản phẩm, thì ngược lại nông dân nước ta lại chạy theo số lượng, sản xuất nhiều giống lúa chất lượng thấp. Chất lượng thấp kéo theo thương hiệu gạo Việt cũng bị đánh mất.

Đây là điều rất đáng báo động cho thấy sự sụt giảm nghiêm trọng về giá trị của hạt gạo Việt Nam. Theo Hiệp Hội lương thực Việt Nam (VFA), hiện trung bình mỗi năm nước ta xuất khẩu khoảng 8 triệu tấn gạo, thế nhưng có hơn 70% là gạo phẩm cấp thấp.

Theo các chuyên gia nông nghiệp, muốn cải thiện chất lượng hạt gạo, tiến tới xây dựng thương hiệu cho gạo Việt thì không nên chạy mãi theo số lượng mà cần quan tâm đến chất lượng. Bởi chất lượng mới là yếu tố quan trọng hàng đầu trong thời buổi cạnh tranh hiện nay.

Xuất khẩu gạo “tụt dốc” cả lượng lẫn giá

Thuận Hải (Dân Việt) 07/06/2016 – Thông tin từ Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), trong tháng 5, Việt Nam chỉ xuất khẩu đạt khoảng 400.000 tấn gạo các loại. Đây là mức xuất khẩu thấp nhất từ đầu năm đến nay.

Ngoài ra, từ đầu năm đến nay, việc thị trường không có nhu cầu nhập khẩu gạo đã ảnh hưởng đến giá và lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Trong khi đó, các doanh nghiệp trong nước vẫn đang loay hoay với việc xây dựng thương hiệu cho gạo Việt Nam xuất khẩu.


Hoạt động xuất khẩu gạo ở ĐBSCL.

Hụt kho dù chưa có nhu cầu mới

VFA cho biết, tính đến cuối tháng 4, nhờ các hợp đồng gối đầu từ cuối năm 2015, giá gạo Việt Nam ở mức cao nhất so với các nước như Thái Lan, Pakistan, Ấn Độ… Tuy nhiên, sang tháng 5, giá gạo Việt Nam lại tụt xuống mức thấp nhất trong các nguồn cung. Hiện giá gạo trong nước đã giảm khoảng 250 đồng/kg, giá gạo xuất khẩu trong tháng 3 đạt 375 – 380USD/tấn nhưng đến nay chỉ còn khoảng 350 – 355USD/tấn.

Cùng với giá giảm, lượng gạo còn trong kho doanh nghiệp cũng không còn nhiều, chỉ khoảng 1,15 triệu tấn, trong khi các hợp đồng đã ký còn hơn 1,25 triệu tấn. Như vậy, so với nhu cầu xuất khẩu, tồn kho gạo đang hụt khoảng 100.000 tấn.

“Dù tồn kho có hụt nhưng do thị trường chưa có nhu cầu nhập khẩu nên giá xuất khẩu đã tụt mạnh trong tháng qua. Giá gạo Việt Nam hiện mềm nhất trong rổ gạo thế giới, thấp hơn cả Ấn Độ. Thực tế là từ đầu năm tới nay, Việt Nam chỉ giao hàng các hợp đồng cũ, chưa có hợp đồng tập trung mới”, ông Huỳnh Minh Huệ – Tổng thư ký VFA giải thích.

Ông Huệ dự báo, với tình hình này, nếu các nước có nhu cầu mới thì giá gạo xuất khẩu sẽ tăng trở lại. Hiện tại, các nước rục rịch nhập khẩu gạo cho đợt 6 tháng cuối năm, tuy nhiên, số lượng chưa nhiều. Dự báo tình hình xuất khẩu gạo 6 tháng cuối năm sẽ không mấy ảm đạm.

Báo cáo của Cục Trồng trọt cũng cho biết, tới thời điểm hiện tại, cả nước đã gieo sạ được hơn 1,1 triệu ha trong tổng số 1,65 triệu ha lúa hè thu. Nếu thời tiết thuận lợi, sản lượng vụ hè thu và thu đông sẽ tăng, bù đắp lại phần sụt giảm trong vụ trước.

Vẫn loay hoay xây dựng thương hiệu

Dù đã được “bàn tới bàn lui” trong thời gian qua nhưng đến nay, việc xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam vẫn “chưa có gì tiến triển”, như nhận định của nhiều doanh nghiệp. Tại cuộc họp giữa Bộ NNPTNT và các doanh nghiệp VFA tổ chức sáng 7.6, Thứ trưởng Trần Thanh Nam đã “chốt” rằng, Bộ và doanh nghiệp sẽ cùng thành lập Hội đồng quốc gia về xây dựng thương hiệu và cấp logo cho các sản phẩm gạo Việt Nam.

Khi được hỏi về vấn đề có nên xây dựng logo chung cho gạo Việt Nam xuất khẩu, ông Phạm Thái Bình – Giám đốc Công ty TNHH Trung An cho rằng, nên đề xuất các nhà thiết kế làm ngay. Qua đó, người tiêu dùng nhìn vào bao bì có thể nhận diện được các sản phẩm gạo Việt Nam.

Tuy nhiên, cũng theo ông Bình, xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam không chỉ là logo mà phải là chất lượng để người tiêu dùng trong nước và thế giới tin tưởng. Khi chất lượng tốt thì nhãn hiệu, thương hiệu gạo mới phát huy được.

Còn ông Huỳnh Minh Huệ thì cho rằng, để xây dựng thương hiệu gạo trước hết phải chọn được dòng sản phẩm tốt, đáp ứng được 3 yếu tố: Chất lượng được thị trường chấp nhận, có khả năng sản xuất để đáp ứng nhu cầu thị trường và khả năng cạnh tranh. Tiếp sau đó mới tính tới chuyện xây dựng quy trình sản phẩm quốc gia. Doanh nghiệp nào muốn “treo” logo gạo Việt Nam thì phải đạt tiêu chuẩn đã ban hành.

Về vấn đề này, ông Ông Lê Văn Bảnh – Cục trưởng Cục Chế biến nông lâm thủy sản và nghề muối, cho biết đơn vị này đang xây dựng quy chuẩn kỹ thuât cho gạo trắng hạt dài và gạo thơm Việt Nam xuất khẩu. Dự báo đến cuối năm nay sẽ có bảng quy chuẩn đầy đủ.

Trong khi đó, Huỳnh Văn Thòn – Chủ tịch HĐQT tập đoàn Lộc Trời, thì cho rằng, song song với xuất khẩu, doanh nghiệp này chú trọng xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm tiêu thụ tại thị trường nội địa. Về lâu dài, thị trường nội địa vẫn sẽ là chỗ dựa vững chải cho doanh nghiệp.

“Bây giờ có thể doanh nghiệp chưa thấy tầm quan trọng của thị trường trong nước nhưng với 90 triệu dân dùng gạo như thực phẩm chính hằng ngày, việc kết nối người tiêu dùng với người trồng lúa để cung cấp các sản phẩm tốt cho thị trường là rất cần thiết”, ông Thòn nhận định.

Thứ trưởng Bộ NNPTNT cho rằng, sau cuộc họp này, Bộ NNPTNT sẽ chọn một số doanh nghiệp chủ chốt để tham gia dự án xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam xuất khẩu. Đồng thời, sẽ sớm tổ chức thi vẽ logo cũng như xây dựng quy chế công nhận, cấp và sử dụng logo nhận diện sản phẩm gạo Việt Nam.

Xuất khẩu gạo sang Trung Quốc phải đăng ký

Ông Hoàng Trung – Cục trưởng Cục BVTV cho biết, theo Nghị định thư về Yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với gạo xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc, các doanh nghiệp Việt Nam muốn xuất khẩu gạo vào thị trường Trung Quốc phải đăng ký danh sách, sản phẩm gạo Việt Nam xuất khẩu cũng phải đạt các chỉ tiêu về sâu bệnh, kim loại nặng theo yêu cầu của phía nhập khẩu. Ngoài ra, Trung Quốc cũng sẽ trực tiếp giám sát việc kiểm tra dịch thực vật tại Việt Nam trước khi doanh nghiệp xuất khẩu gạo vào Trung Quốc.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s