Khi công lý không phù hợp

Posted: July 21, 2016 in Uncategorized
Tags:

Mặc Lâm (RFA) – Sáng ngày 20 tháng 7 Tòa án Nhân dân Quận Thủ Đức tuyên án hai em Nguyễn Hoàng Tuấn và Ôn Thành Tân với tội danh “cướp giật tài sản” là một chiếc bánh mì, 2 bọc chuối sấy, 1 bịch đậu phộng rang và 3 bịch me trị giá 45 ngàn đồng khi các em quá đói. Bản án dành cho hai trẻ vị thành niên này gây bức xúc dư luận trong khi các quan chức tai to mặt lớn khác trong cùng thời gian, vi phạm những tội tham nhũng tày đình lại được miễn tố.

� Xem thêm: Xử vị thành niên ‘cướp bánh mì’ nặng hay nhẹ? + Dân xây chòi vịt bị khởi tố, cán bộ gây hậu quả nghiêm trọng thì được… tha.


Nguyễn Hoàng Tuấn (trái) và Ôn Thành Tân có mặt
tại Tòa án Nhân dân Quận Thủ Đức vào sáng ngày 20 tháng 7 năm 2016.

Bản án hoàn tất sau gần 9 tháng

Sau hơn tám tháng bị giam giữ gọi là để điều tra, Tòa Án Nhân Dân (TAND) Thủ Đức cuối cùng đã được mở ra xét xử hai trẻ vị thành niên với một bản án mà khi nhìn vào không ai nghĩ phải cần tới gần 9 tháng thì công tác điều tra mới hoàn tất. Hai em Nguyễn Hoàng Tuấn và Ôn Thành Tân bị bắt vào ngày 17 tháng 10 năm 2015 do giật một số thức ăn trị giá 45 ngàn vì quá đói. Hai em bị bắt, nhận tội và bị giam giữ từ ngày ấy đến khi phiên tòa kết thúc. Bản án dành cho Ôn Thành Tân vừa vặn với số ngày em bị giam là 8 tháng 20 ngày.

    Bộ luật Tố tụng Hình sự có nói rồi, trong những trường hợp tuy có dấu hiệu tội phạm nhưng tính chất không nghiêm trọng thì vẫn có thể không áp dụng truy cứu trách nhiệm hình sự.
– Luật sư Trần Vũ Hải   

Bản án đưa ra với lý do “Hành vi phạm tội của các bị cáo gây nguy hiểm cho xã hội, xâm hại đến tài sản và sức khỏe của người khác, gây mất an ninh trật tự cho xã hội”.

Luật sư Trần Vũ Hải nhận xét ngắn gọn về bản án này như sau:

“Vấn đề này nhiều luật sư đã có ý kiến là lẽ ra các cơ quan pháp luật Việt Nam có một cách ứng xử khác làm cách nào đó để không tước quyền tự do của các bạn này trong đó có lý do dưới 18 tuổi. Làm hỏng cuộc đời các bạn là sai lầm trong phút chót. Thực tế có phải là một vụ cướp hay không thì không nên đánh giá như vậy. Mặc dù dấu hiệu thì nó có vẻ như vậy nhưng Bộ luật Tố tụng Hình sự có nói rồi, trong những trường hợp tuy có dấu hiệu tội phạm nhưng tính chất không nghiêm trọng thì vẫn có thể không áp dụng truy cứu trách nhiệm hình sự.”

Nếu đối chiếu với những gì đã xảy ra thì câu kết luận của tòa không cho thấy công lý được thể hiện. Theo thực tế xảy ra, sau khi đi chơi về do quá đói và không còn đồng nào trong túi, em Ôn Thành Tân đứng chờ trước một tiệm tạp hóa còn em Nguyễn Hoàng Tuấn vào trong tiệm giật số thức ăn trị giá 45 ngàn và hai em bỏ chạy rồi bị bắt. Diễn tiến câu chuyện cho thấy rất đơn giản nhưng người dân không biết tại sao cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát lại nhân lên thành một ca hình sự nguy hiểm cần phải triệt để xử làm gương.

Hai em còn trong tuổi vị thành niên nhưng vẫn không được xem xét tính chất nông nổi, thiếu suy nghĩ khi phạm pháp. Tính chất phạm tội của hai em phải được tính tới trong tình huống do quá đói làm càn chứ không thể lạnh lùng gán vào tội cướp giật. Hai em không có bất cứ hành vi chống đối, đe dọa hay bạo lực nào khi câu chuyện xảy ra vì vậy quy kết vào tội “gây nguy hiểm cho xã hội, xâm hại đến sức khỏe của người khác, gây mất an ninh trật tự cho xã hội” là những cáo buộc vi phạm sự thật của chính tòa án.

Mấu chốt của vấn đề khiến tòa phải xử đúng số ngày bị giam cầm bắt nguồn từ việc kéo dài thời gian giam giữ không cần thiết là điều mà tư pháp Việt Nam vẫn cho phép công an thực hiện khiến bản án không thể giảm nhẹ khi tòa nhìn lại toàn bộ hồ sơ. Luật sư bào chữa cho các can phạm đã rất nhiều lần lên tiếng với các cơ quan pháp luật về điều này nhưng không gây được sức ép lên cơ quan điều tra lẫn tòa án.

Ôn Thành Tân bị cảnh sát bắt khi cùng bạn giật thức ăn.

Nhà báo Võ Văn Tạo, người từng ngồi ghế Bồi thẩm hơn 8 năm chia sẻ kinh nghiệm của ông về việc này:

“Cái án tù đó được tuyên trùng với thời gian bị giam tính từ ngày bị bắt, trong nghề thì chúng tôi biết rằng thâm tâm Hội đồng xét xử họ biết rằng là sai, là quá đáng nhưng vì Việt Nam có nguyên tắc là anh đã sai thì phải bồi thường. Cái sai đầu tiên là của công an điều tra và nó kéo theo Viện kiểm sát phê chuẩn và đồng ý. Ra tòa và bị dư luận người ta phản ứng vì không hợp lý, ông tòa mới hợp thức hóa bằng cách cho cái án vừa vặn với thời gian tính từ khi ra tòa cho tới khi bị bắt. Thủ thuật ấy thì nhiều vụ đã xảy ra tại Việt Nam rồi, chuyện sợ sai, sợ đền bù, sợ mang tiếng cho ngành nên tuyên án vừa vặn như vậy thì cũng hơi lộ liễu.”

Tính công bằng trong luật pháp Việt Nam

Người ta còn nhớ trước đây TAND huyện Đức Trọng, Lâm Đồng đã kết án ba nông dân ăn cắp hai con vịt và xử tổng cộng 13 năm tù giam. Bản án này gây tranh cãi gay gắt và cho tới nay vẫn được xem là bản án tồi tệ nhất của ngành tư pháp Việt Nam.

Người đọc Việt Nam hẳn còn nhớ trong tác phẩm “Những người khốn khổ” của văn hào Victor Hugo trong đó nhân vật Jean Valjean đã lãnh bản án 19 năm tù vì ăn cắp một ổ bánh mì. Sau 19 năm ông còn bị phân biệt đối xử và cả cuộc đời gần như bị theo dõi, trù dập.

    Ra tòa và bị dư luận người ta phản ứng vì không hợp lý, ông tòa mới hợp thức hóa bằng cách cho cái án vừa vặn với thời gian tính từ khi ra tòa cho tới khi bị bắt.
– Nhà báo Võ Văn Tạo   

Tác phẩm được sáng tác vào năm 1862 xem ra vẫn rất gần với bản án ổ bánh mì vào ngày hôm nay khi hai em sẽ bị xã hội ruồng bỏ, nhà trường lạnh nhạt và quan trọng hơn hết là nhân thân lý lịch của hai em sẽ không bao giờ trong sáng trở lại sau khi bản án giống như cách tòa trả thù những người khốn khổ hơn là thực hiện công lý.

Trong một vụ tương tự trước đây xảy ra tại thành phố Genoa, Tây bắc nước Ý vào năm 2011, ông Ostriakov, 36 tuổi, bị tuyên án 6 tháng tù giam và bị phạt 100 euro vì đã đánh cắp 2 miếng pho mát và một hộp xúc xích trị giá 4 euro khi quá đói. Ngay sau đó Tòa án tối cao ở Rome đã ra phán quyết rằng lấy cắp một lượng thực phẩm nhỏ trong lúc cùng cực “không cấu thành tội phạm”.

Trong phán quyết rất nhân bản này Tòa Tối cao còn khẳng định “Người ta không thể bị trừng phạt nếu bị buộc lấy cắp một lượng nhỏ thực phẩm để đáp ứng nhu cầu cơ bản trong khi đói”.

Việt Nam không thể giống Ý để ra một phán quyết nhân văn như vậy nhưng làm ngược lại hoàn toàn tính chất nhân đạo để gọi là thể hiện công lý là một thứ công lý không thể gọi là thuyết phục.

Trong khi lên án nặng nề hai đứa trẻ vị thành niên, thì tại Hà Nội mặc dù công an đã có kết luận hàng chục khuôn mặt dính vào vụ ống nước Sông Đà lại được Liên ngành Tư pháp Trung ương cho là không cần thiết phải xử lý hình sự đối với những người này vì họ có nhân thân tốt, nhiều đóng góp cho ngành xây dựng và vì họ mới vi phạm lần đầu.

Dư luận cho rằng hai cách hành xử trái ngược của tư pháp khiến người dân không khỏi bức xúc. Vụ án 45 ngàn và vài món ăn nhanh xem ra quá nặng nề và cay nghiệt so với số tiền hàng ngàn tỷ thất thoát trong vụ ống nước sông Đà. Điều này đã tăng thêm sự phẫn nộ của xã hội để từ đó người dân không còn niềm tin nào vào công lý của các Tòa án Nhân dân nữa.

Xử vị thành niên ‘cướp bánh mì’ nặng hay nhẹ?

(BBC) – Mức án tòa vừa tuyên đối với hai bị cáo vị thành niên phạm tội ‘cướp bánh mì’ ở TP. Hồ Chí Minh là ‘hợp lý, hợp tình’, tuy nhiên mức đề nghị của Viện Kiểm sát trước đó là ‘quá nặng’ và dựa trên ‘nhận định sai’, trong khi cần xem xét lại khâu tạm giam, tạm giữ nói chung đối với đối tượng bị cáo, bị can vị thành niên, theo bình luận của các luật sư với BBC.


Các bị cáo cướp giật một số lương thực, thực phẩm trị giá 45.000 VNĐ
ở một cửa hàng bánh mì khi đang ở độ tuổi vị thành niên lúc gây án.

Ngày 20/7, Tòa án nhân dân quận Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Hoàng Tuấn (sinh năm 1998) mức án 10 tháng tù, bị cáo Ôn Thành Tân (cũng sinh năm 1998) 8 tháng 20 ngày tù, bằng thời gian tạm giam, về tội cướp giật tài sản, theo truyền thông Việt Nam.

Theo cáo trạng, “trong thời gian được tại ngoại để điều tra về hành vi Trộm cắp tài sản, Tuấn bỏ nhà đi lang thang. Khuya 17/10/2015 Tuấn gặp Tân, cùng chơi Internet tới sáng hôm sau thì rủ nhau đến nhà hàng ở quận Thủ Đức kiếm việc làm,” VnExpress cho hay.

“Trên đường đi cả hai đói bụng, không có tiền nên bàn cách vờ mua đồ ăn rồi bỏ chạy. Khoảng 12h, chúng đến tiệm tạp hóa trên đường Tô Vĩnh Diện (quận Thủ Đức. Tuấn hỏi mua một bịch chuối sấy, ổ bánh mì ngọt và 3 bịch me. Khi chủ quán bỏ tất cả vào túi nylon thì cậu ta giật phăng, tăng ga bỏ chạy. Nghe chủ quán tri hô, hai người đàn ông gần đó đuổi theo bắt Tân và Tuấn giao công an. Số hàng bị cướp giật có giá 45.000 đồng.”

    Tôi nghĩ rằng mức án đó không thể chê trách được. Tuy nhiên trong quá trình xét xử, vai trò công tố là Viện Kiểm sát đã đưa ra đề nghị với mức hình phạt từ 3-10 năm, tôi nghĩ rằng đề xuất của Viện Kiểm sát trong vụ án này thứ nhất là quá cao
– Luật sư Trần Thu Nam    

Trước đó vẫn theo truyền thông Việt Nam, cơ quan giữ quyền công tố trong xét xử vụ án đã đề nghị các mức án nhiều năm với hai bị cáo vị thành niên này khi họ phạm tội.

“Viện Kiểm sát Nhân dân quận Thủ Đức sau đó truy tố Tân và Tuấn ở khung hình phạt 3-10 năm tù với tình tiết “dùng thủ đoạn nguy hiểm” cướp giật tài sản. Thời điểm phạm tội cả hai chưa thành niên,” VnExpress viết.

Hôm thứ Tư, báo Tiền Phong cũng đưa tin, cho hay: “Cả hai bị tạm giam từ ngày 18/10/2015. Sau đó, VKSND quận Thủ Đức ra cáo trạng truy tố Ôn Thành Tân và Nguyễn Hoàng Tuấn về tội “Cướp tài sản” theo Khoản 1 điều 136 Bộ Luật hình sự (khung hình phạt 1 – 5 năm tù).”

Còn tờ Dân Trí nói: “Tòa xác định 2 thanh niên cướp bánh mì trên đường đi tìm việc làm là tội danh “cướp giật tài sản”. Hành vi phạm tội của các bị cáo nguy hiểm cho xã hội, xâm hại đến tài sản và sức khỏe, tính mạng của người khác. Hội đồng Xét xử đã tuyên 1 bị cáo 10 tháng tù và bị cáo còn lại là 8 tháng 20 ngày.”

‘Có thể chấp nhận’

Bình luận về các mức án được tuyên với các bị cáo ‘cướp bánh mì’, hôm thứ Tư, từ Văn phòng Luật sư Tín Việt và Cộng sự, Luật sư Trần Thu Nam, Trưởng văn phòng, nói với BBC:

“Tôi thấy rằng các mức án ở đây xét xử đối với các vị cáo có thể chấp nhận được.

“Tôi nghĩ rằng mức án đó không thể chê trách được. Tuy nhiên trong quá trình xét xử, vai trò công tố là Viện Kiểm sát đã đưa ra đề nghị với mức hình phạt từ 3-10 năm, tôi nghĩ rằng đề xuất của Viện Kiểm sát trong vụ án này thứ nhất là quá cao.

“Thứ hai, nhận định chưa cân nhắc đến vai trò, vị trí cũng như tuổi khi mà các em phạm tội và nói rằng là dùng các ‘thủ đoạn nguy hiểm’, thì tôi cho rằng nhận định này của Viện kiểm sát là nhận định sai.”

Luật sư giải thích:

    Mức án đề ra đối với hai cháu này, tôi nhận thấy cũng đã có xem xét đối với trẻ em vị thành niên, đặc biệt, nó mang tính giáo dục nhiều
– Luật sư Hoàng Văn Hướng    

“Bởi vì đối với tội cướp giật, cướp giật là những hành vi cướp tài sản của người khác, thì phương tiện dùng có thể là người điều khiển các phương tiện xe máy, rồi những phương tiện khác để cướp của người đi bộ, hoặc là người đi bộ cướp của những người đang đi trên các phương tiện, nó làm ảnh hưởng, làm nguy hiểm, vì vậy tội cướp giật không có một quy định về tài sản cướp, không có quy định phải cướp tài sản (giá trị) bao nhiêu mới cấu thành tội phạm,

“Mà ở đây có hành vi cướp giật của người có tài sản làm ảnh hưởng, có thể gây nguy hiểm cho những người bị cướp, thế thì tôi cho rằng quy kết của Viện Kiểm sát nói rằng dùng thủ đoạn nguy hiểm, thì nó là một nhận định sai lầm,” Luật sư Trần Thu Nam nói.

‘Mang tính giáo dục’

Cũng hôm 20/7, bình luận với BBC từ Văn phòng Luật sư Hoàng Hưng về mức án, Luật sư Hoàng Văn Hướng, nêu quan điểm:

“Hai trẻ em vị thành niên này thực ra đã phạm vào một tội trong trường hợp nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng, vì tội phạm đó là tội phạm cướp giật.

“Tính chất của nó như thế, các cơ quan tiến hành tố tụng đã áp dụng pháp luật để xét xử, quan điểm của tôi là xét về những yếu tố, tôi không có hồ sơ trong tay, mà qua báo chí và các thông tin, quan điểm xử lý hình sự tôi nghĩ là có cơ sở.

“Tuy nhiên, mức án đề ra đối với hai cháu này, tôi nhận thấy cũng đã có xem xét đối với trẻ em vị thành niên, đặc biệt, nó mang tính giáo dục nhiều.”

Bình luận về mức án từ 3-10 năm mà Viện Kiểm sát Quận Thủ Đức từng một lần đề nghị, Luật sư nói:

“Tôi nghĩ rằng giữa hai cháu bé, gọi là hai trẻ vị thành niên mà với tính chất khách thể xâm phạm vào chỉ là hai cái bánh mì có mấy chục ngàn thôi, quan điểm của tôi là nên chăng các nhà làm luật, tiến hành tố tụng hãy mang nặng tính nhân văn, mang tính giáo dục nhiều hơn, hơn là vấn đề hình phạt.”

Nhân dịp này, Luật sư Hoàng Văn Hướng cũng nêu nhận xét cho rằng ‘khâu bất cập lớn’ nhất hiện nay ở Việt Nam trong xử lý tội phạm vị thành niên nằm ở khâu tạm giam, tạm giữ. Ông nói với BBC:

“Tôi cho vấn đề bất cập nhất đó là công tác tạm giam, tạm giữ, đặc biệt như trường hợp của em Đỗ Đăng Dư ở huyện Chương Mỹ, nó xảy ra một vấn đề hết sức phức tạp.

“Tại sao như thế, thứ nhất vấn đề hiện nay là hoàn thiện pháp luật công tác tạm giam, tạm giữ chưa xong, chính ra luật về thi hành tạm giữ và tạm giam vừa rồi có luật, nhưng người ta lại đình lại, cùng với bộ luật hình sự.

“Và vấn đề thứ hai là nhận thức của những cơ quan và con người tiến hành cụ thể, rõ ràng trẻ em vị thanh niên, họ là con người chưa hoàn thiện thể chất, thì rõ ràng mình cần phải xem xét có những cái mang tính chất giáo dục nhiều hơn.

“Cứ mang tính cứng nhắc thì rõ ràng là không đảm bảo được tính khách quan và bản chất của luật hình đó là mang tính giáo dục,” Luật sư Hoàng Văn Hướng nói với BBC.

Theo truyền thông Việt Nam, hồ sơ vụ án đã được Tòa án trả lại cho các cơ quan điều tra, pháp luật một lần, trước phiên xử, sau đó, Viện Kiểm sát quận Thủ Đức cũng đã điều chỉnh lại kiến nghị hình phạt và các mức án của mình cho khả thi hơn.

Dân xây chòi vịt bị khởi tố,
cán bộ gây hậu quả nghiêm trọng thì được… tha

Quốc Toản (GDVN) – Nếu xử lý cán bộ vi phạm không nghiêm, không những người dân mất lòng tin vào cơ quan thực thi pháp luật mà còn khiến tình hình tội phạm có nguy cơ phát triển.

Vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng

Cơ quan cảnh sát điều tra (Bộ Công an) vừa hoàn tất kết luận điều tra bổ sung vụ án “Vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Việt Nam”.

Cơ quan điều tra cũng đồng thời chuyển hồ sơ đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao truy tố 9 bị cáo về “Tội vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng”  theo Điều 229 Bộ Luật Hình sự.

Các bị can trong vụ án gồm: Trần Cao Bằng, nguyên Giám đốc và Vũ Thanh Hải, nguyên Phó giám đốc Công ty Cổ phần ống sợi thủy tinh Vinaconex.

Đỗ Đình Trì, nguyên Trưởng đoàn tư vấn giám sát của Công ty Cổ phần nước và môi trường Việt Nam – Bộ Xây dựng (Viwase); Nguyễn Biên Hùng, Hoàng Quốc Thống, Bùi Minh Quân, đều nguyên là cán bộ Công ty Viwase.

Hoàng Thế Trung, Nguyễn Văn Khải, Trương Trần Hiển, nguyên là Giám đốc, Phó giám đốc và Trưởng phòng Vật tư thiết bị – Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hệ thống cấp nước sông Đà – Hà Nội.


Đường ống nước số 2 sông Đà: Của rẻ liệu có…ôi? (Ảnh: baochinhphu.vn)

Cũng theo kết quả điều tra bổ sung, từ thời điểm năm 2004, các thành viên của Hội đồng quản trị Vinaconex gồm các ông: Phí Thái Bình – Chủ tịch, Nguyễn Văn Tuân, Tổng giám đốc, Tô Ngọc Thành, Hoàng Hợp Thương và Vũ Đình Chầm là các ủy viên đã không thực hiện đúng quy định của pháp luật về quản lý đầu tư và xây dựng công trình.

Từ tháng 2/2012 đến tháng 9/2015, tuyến ống nước sạch sông Đà – Hà Nội bị vỡ 14 lần, khiến doanh nghiệp khai thác phải chi hơn 13,4 tỉ đồng để khắc phục sự cố. Hậu quả những sự cố này khiến doanh nghiệp khai thác phải dừng cấp nước sạch sinh hoạt cho Hà Nội trong thời gian 343 giờ, lượng nước ngừng cấp là hơn 1,5 triệu m³, gây ảnh hưởng đến 177.000 hộ.

Quyết định cho thay đổi vật liệu tuyến ống, đưa vào sử dụng vật liệu composite cốt sợi thủy tinh khi chưa thẩm định hiệu quả sử dụng; lựa chọn nhà thầu thiếu năng lực, kinh nghiệm để cung cấp sản phẩm composite cho dự án, sản phẩm cung cấp không đảm bảo chất lượng khiến công trình xây dựng liên tục xảy ra sự cố khi vận hành sử dụng gây hậu quả nghiêm trọng.

5 cựu lãnh đạo Vinaconex vi phạm pháp luật hình sự, đáng ra phải bị khởi tố, truy tố và xét xử, nhưng thật bất ngờ liên ngành tư pháp Trung ương xét thấy không cần thiết phải xử lý hình sự đối với các hành vi vi phạm pháp luật của thành viên Hội đồng quản trị Vinaconex là cả 5 người đều được “tha”, miễn trách nhiệm hình sự.

Lý do được đưa ra là: “Trong quá trình điều tra, các thành viên của Hội đồng quản trị (trong đó có các ông Phí Thái Bình, Nguyễn Văn Tuân….) Vinaconex đã khai báo thành khẩn, hợp tác với cơ quan công an để làm rõ bản chất vụ án, có nhân thân tốt, có nhiều đóng góp cho ngành xây dựng.

Mặt khác kết quả điều tra không xác định được những người này có động cơ vụ lợi và đây là vi phạm lần đầu”.

Không xử nghiêm sẽ tạo tiền lệ xấu

Liên quan tới sự việc nói trên, hôm 20/7, trao đổi với phóng viên Báo điện tử Giáo dục Việt Nam, PGS.TS Bùi Thị An, nguyên Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho rằng, việc đưa ra lý do, lãnh đạo Vinaconex khai báo thành khẩn, hợp tác làm rõ bản chất vụ án, có nhân thân tốt… rồi miễn truy cứu trách nhiệm hình sự là không hợp lý.

“Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật, do đó, nếu  đơn vị thực thi pháp luật không nghiêm sẽ khiến người dân mất niềm tin vào cơ quan công quyền…

Tại sao một người dân vi phạm thì xử lý nghiêm, còn cán bộ thì lại xử theo cách rất “khác”?

Xử như vậy còn gì là thượng tôn pháp luật, kỷ cương phép nước?

Chúng ta thường nói không có “vùng cấm” trong việc xử lý cán bộ, nhưng tại sao, trong vụ việc này, cơ quan thực thi pháp luật lại khiến người dân nghi ngờ về tính minh bạch khi thực thi nhiệm vụ? Đó không phải “vùng cấm” thì là cái gì?”.

Mặt khác, nếu miễn truy cứu trách nhiệm hình sự với lãnh đạo Vinaconex thì ai phải chịu trách nhiệm trước những thiệt hại của người dân, do sự cố vỡ đường ống Sông Đà gây ra?”, PGS.TS Bùi Thị An đặt câu hỏi.

Trong khi đó, ông Nguyễn Bá Thuyền, nguyên Đại biểu Quốc hội khóa XIII, nguyên Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm đồng cho rằng, cán bộ vi phạm càng ở chức vụ cao càng phải xử lý nghiêm.

“Không thể lấy lý do, lãnh đạo Vinaconex khai báo thành khẩn, hợp tác làm rõ bản chất vụ án, có nhân thân tốt, có nhiều đóng góp cho ngành xây dựng để miễn truy cứu trách nhiệm hình sự được.

Đây chỉ là những tình tiết giảm nhẹ, chứ không thể làm căn cứ để miễn truy cứu trách nhiệm hình sự.

Do đó việc không xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật những cán bộ vi phạm nêu trên là không thỏa đáng”, ông Nguyễn Bá Thuyền nêu quan điểm.

Ông Nguyễn Bá Thuyền đề nghị cơ quan tiến hành tố tụng phải công bằng trong việc thực hiện nhiệm vụ, làm rõ trách nhiệm, xử lý nghiêm những người để xảy ra vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng.

“Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, do đó, nếu xử lý cán bộ vi phạm không nghiêm, không những người dân mất lòng tin vào cơ quan thực thi pháp luật mà còn khiến tình hình tội phạm có nguy cơ phát sinh và phát triển.

Những người vi phạm sẽ nghĩ rằng họ có công rồi nên khi làm sai sẽ không bị xử lý hình sự. Điều này sẽ tạo tiền lệ xấu trong công tác quản lý xã hội nói chung”, ông Nguyễn Bá Thuyền nhận định.

Cần phải truy tố, xét xử theo đúng quy định pháp luật

Luật sư Nguyễn Văn Kiệm, Văn phòng Luật sư Phạm Sơn cho rằng, những vi phạm của lãnh đạo Vinaconex là rất nghiêm trọng, cần phải xử lý nghiêm minh trước pháp luật.

Luật sư Kiệm viện dẫn, theo quy định của Bộ Luật hình sự năm 1999:

Điều 3 Bộ Luật hình sự năm 1999 quy định nguyên tắc xử lý:

1. Mọi hành vi phạm tội phải được phát hiện kịp thời, xử lý nhanh chóng, công minh theo đúng pháp luật.

2. Mọi người phạm tội đều bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt nam, nữ, dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, thành phần, địa vị xã hội.

Nghiêm trị người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, ngoan cố chống đối, lưu manh, côn đồ, tái phạm nguy hiểm, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội; người phạm tội dùng thủ đoạn xảo quyệt, có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, cố ý gây hậu quả nghiêm trọng.

Khoan hồng đối với người tự thú, thành khẩn khai báo, tố giác người đồng phạm, lập công chuộc tội, ăn năn hối cải, tự nguyện sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại  gây ra.

3. Đối với người lần đầu phạm tội ít nghiêm trọng, đã hối cải, thì có thể áp dụng hình phạt nhẹ hơn hình phạt tù, giao họ cho cơ quan, tổ chức hoặc gia đình giám sát, giáo dục.

4. Đối với người bị phạt tù thì buộc họ phải chấp hành hình phạt trong trại giam, phải lao động, học tập để trở thành người có ích cho xã hội; nếu họ có nhiều tiến bộ thì xét để giảm việc chấp hành hình phạt.

5. Người đã chấp hành xong hình phạt được tạo điều kiện làm ăn, sinh sống lương thiện, hoà nhập với cộng đồng, khi có đủ điều kiện do luật định thì được xóa án tích.

Như vậy hành vi vi phạm của các ông Phí Thái Bình, Nguyễn Văn Tuân và các thành viên Hội đồng quản trị khác của Vinaconex là rất nghiêm trọng, gây thiệt hại rất lớn về kinh tế, làm ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân thủ đô liên tục trong một thời gian dài…

Đến nay những sự cố vẫn chưa có phương án khắc phục triệt để, gây bất bình trong dư luận.

Do đó, rất cần phải xử lý nghiêm những vi phạm có tính nghiêm trọng này theo quy định của pháp luật.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Kiệm, việc không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với một số lãnh đạo Vinaconex là trái pháp luật.

Luật sư Kiệm viện dẫn, về miễn trách nhiệm hình sự tại Điều 25 Bộ Luật hình sự năm 1999 quy định về Miễn trách nhiệm hình sự như sau:

1. Người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự, nếu khi tiến hành điều tra, truy tố hoặc xét xử, do chuyển biến của tình hình mà hành vi phạm tội hoặc người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa.

2. Trong trường hợp trước khi hành vi phạm tội bị phát giác, người phạm tội đã tự thú, khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và điều tra tội phạm, cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả của tội phạm, thì cũng có thể được miễn trách nhiệm hình sự.

3. Người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự khi có quyết định đại xá.

Từ quy định trên cho thấy các ông Phí Thái Bình, Nguyễn Văn Tuân… không thuộc đối tượng được miền trách nhiệm hình sự.

Do vậy lý do được cơ quan có thẩm quyền đưa ra để không truy cứu trách nhiệm hình sự lãnh đạo Vinaconex là không có căn, trái quy định pháp luật.

Việc không truy tố, xét xử các đối tượng trên là xâm phạm đến tinh thần thượng tôn pháp luật, tạo tiền lệ và dự luận xấu trong suy nghĩ của người dân rằng, có tiền là có thể được giảm tội?.

Do vậy rất cần thiết phải xỏa bỏ tiền lệ này trong bối cảnh Đảng và nhà nước đang đẩy mạnh công tác phòng chống tội phạm tham nhũng, lãng phí.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s