Triển lãm tranh danh họa tại Bảo tàng Mỹ thuật toàn đồ giả

Posted: July 21, 2016 in Uncategorized
Tags:

Việt Hà (Zing News) – Không chỉ bức tranh của họa sĩ Thành Chương bị biến thành tranh họa sĩ Tạ Tỵ, 17 tác phẩm trong triển lãm “Những bức tranh trở về từ châu Âu” đều là tranh không chính chủ.

� Xem thêm: Bảo tàng ở Việt Nam xin lỗi vì tranh giả + Tranh giả thành “kiệt tác”.


Bức tranh đề “Trừu tượng” (Tạ Tỵ 1952), thật ra là tranh của họa sĩ Thành Chương.

Ngày 10/7, triển lãm “Những bức tranh trở về từ châu Âu” khai mạc tại Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM. Các tranh trưng bày thuộc bộ sưu tập của ông Vũ Xuân Chung, đều được quảng bá rằng đó là tranh của các danh họa hiện đại Việt Nam như Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên, Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái… và các họa sĩ tên tuổi của trường Mỹ thuật Đông Dương.

Triển lãm vừa khai cuộc buổi sáng, thì ngay buổi chiều giới mỹ thuật đã dấy lên những ý kiến trái chiều về độ thật – giả của các tác phẩm. Theo đó, nhiều người cho rằng 15 bức tranh được triển lãm là tranh giả, hai bức còn lại là bức sơn dầu Trừu tượng (của Tạ Tỵ) và Cô gái (Nguyễn Sáng) thì độ thật giả là 50/50.

Sở dĩ có những ý kiến như vậy, bởi các nhà phê bình dựa vào phong cách của các họa sĩ mà đánh giá, thêm nữa, một số bức trong triển lãm hiện đã thuộc sở hữu của những nhà sưu tập trong nước khác, thì làm sao có thể là tranh “trở về từ châu Âu” được.

Họa sĩ Thành Chương sau khi tới Bảo tàng TP HCM khẳng định bức tranh đề Trừu tượng (Tạ Tỵ, 1952) là tranh của ông. Họa sĩ nhớ rõ tác phẩm sáng tác năm 1970 – 1971, vẽ một cô gái vốn là họa sĩ bạn của Thành Chương. Thêm nữa, về mặt nghệ thuật, tác phẩm là tranh lập thể, chứ không phải tranh trừu tượng.

Ngay sau đó, một bức ảnh chụp họa sĩ Tạ Tỵ và những người bạn được đưa ra. Trong ảnh, bức tranh Trừu tượng được treo trên cánh cửa như để minh chứng đó chính là tác phẩm của Tạ Tỵ. Bức ảnh được cho là của ông Jean – Francois Hubert – người bán bộ sưu tập tranh cho ông Vũ Xuân Chung – cung cấp. Nhiều người nghi ngờ đó là bức ảnh đã qua photoshop vụng về.

Gia đình họa sĩ Bùi Xuân Phái đã cung cấp bức ảnh gốc chụp họa sĩ Tạ Tỵ và những người bạn. Trong ảnh không hề có bức tranh Trừu tượng. Đó là minh chứng cho bức ảnh có chứa tranh Trừu tượng là ngụy tạo.

Trước nghi án tranh thật – tranh giả của triển lãm “Những bức tranh trở về từ châu Âu”, Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM đã thực hiện cuộc họp thẩm định tranh với các nhà phê bình, nghiên cứu, giới chuyên môn mỹ thuật. Chiều tối 19/7, Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM công bố kết quả thẩm định: 15 bức tranh thuộc bộ sưu tập của ông Vũ Xuân Chung đang triển lãm tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM là không phải bản vẽ do tác giả đứng tên thực hiện (tức tranh giả). Hai bức tranh trong bộ sưu tập này là mạo danh chữ ký tác giả (họa sĩ Tạ Tỵ và họa sĩ Sỹ Ngọc).

Trả lời Zing.vn về việc trưng bày tranh giả tại bảo tàng, ông Hứa Thanh Bình, phó giám đốc bảo tàng Mỹ thuật TP HCM cho biết: “Triển lãm Những bức tranh trở về từ châu Âu vừa qua là sự cố đáng tiếc. Trước khi bắt đầu triển lãm, bao giờ bảo tàng cũng kiểm tra tác phẩm nhưng không hiểu sao lần này lại để xảy ra sự cố. Tôi mới đi nước ngoài về nên chưa nắm rõ tình hình”.

Về việc xử lý những tác phẩm giả trong triển lãm, ông cho biết thêm: “Bảo tàng đã giữ lại tất cả để giao cho cơ quan quản lý xem xét. Chúng tôi cũng đã làm một văn bản báo cáo Sở Thể thao Văn hóa. Các biện pháp xử lý sẽ do các cơ quan có thẩm quyền quyết định”.

Ông Vũ Xuân Chung – chủ nhân bộ sưu tập – cho biết ông mua 17 bức tranh trên từ ông Jean-François Hubert, người xưng là một chuyên gia cao cấp về nghệ thuật Việt Nam và châu Á của Hãng đấu giá Christie’s Hong Kong. Ông Jean-François Hubert cũng là người đã cấp giấy chứng thực cho 17 bức tranh này.

Bảo tàng ở Việt Nam xin lỗi vì tranh giả

(BBC) – Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh gửi lời xin lỗi tới công chúng vì đã chấp thuận để triển lãm một bộ sưu tập toàn tranh giả.


Cuộc triển lãm ‘Những bức tranh trở về từ châu Âu’
tại Bảo tàng Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh

Thông cáo do bảo tàng này gửi đến BBC hôm 20/7 viết: “Bảo tàng Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức cuộc họp hôm 19/7 với các nhà quản lý, chuyên gia mỹ thuật và đưa ra kết luận:

“15 bức tranh thuộc bộ sưu tập của ông Vũ Xuân Chung đang triển lãm tại Bảo tàng không phải là bản vẽ do tác giả đứng tên thực hiện”.

“Ngoài ra, hai bức tranh trong bộ sưu tập này mạo danh chữ ký tác giả (họa sĩ Tạ Tỵ và họa sĩ Sỹ Ngọc)”.

“Bảo tàng tạm giữ tất cả 17 bức tranh này để phục vụ công tác điều tra”.

“Bảo tàng gửi lời xin lỗi đến công chúng vì đã chấp thuận để triển lãm diễn ra tại Bảo tàng khi các thông tin chưa đủ tính xác thực”.

Vụ việc được dư luận và truyền thông quan tâm sau khi có nghi vấn tranh của họa sĩ Thành Chương bị ký tên Tạ Tỵ tại triển lãm này.

Họa sĩ dân gian đương đại Thành Chương, người thường được biết đến với Việt Phủ Thành Chương có nhiều tác phẩm tham dự triển lãm tại nước ngoài cũng như từng được in trên tem.


Họa sĩ Thành Chương và bức tranh bị ký tên Tạ Tỵ
trong một cuộc triển lãm tại TP. Hồ Chí Minh

Cuộc triển lãm ‘Những bức tranh trở về từ châu Âu’ tại Bảo tàng Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh từ ngày 10/7 đến 21/7 với 17 bức tranh thuộc sở hữu nhà sưu tập Vũ Xuân Chung, được cho là tác phẩm của các danh họa: Nguyễn Sáng, Dương Bích Liên, Nguyễn Tư Nghiêm, Bùi Xuân Phái, Nguyễn Sỹ Ngọc, Nguyễn Tiến Chung và Tạ Tỵ.

Trước đó, họa sĩ Thành Chương nói với BBC: “Tôi rất sửng sốt khi phát hiện một bức tranh của mình vẽ khoảng năm 1970, 1971 bỗng nhiên thành tranh ‘Trừu tượng’ ký tên Tạ Tỵ năm 1952 trong cuộc triển lãm này”.

‘Có chứng cứ’

Hôm 20/07 bà Ngô Hương, đại diện họa sĩ Thành Chương, nói với BBC:

“Họa sĩ Thành Chương đã công bố phác thảo và ảnh chụp tranh gốc làm bằng chứng ông là người đã vẽ bức tranh ‘Trừu tượng’ bị ký tên Tạ Tỵ”.

BBCquote
Ông Vũ Xuân Chung đã mua phải một bức tranh không phải do họa sĩ Tạ Tỵ vẽ. Chúng tôi muốn cho ông biết sự thật với thái độ cảm thông, chia sẻ chứ không nhằm buộc tội ông.
bà Ngô Hương,
vợ họa sĩ Thành Chương

“Lâu nay, vấn nạn tranh giả, mạo danh trong làng hội họa Việt Nam đã có nhiều vụ, nhưng không có chứng cứ rõ ràng. May mà Họa sĩ Thành Chương còn lưu giữ được chứng cứ để làm sáng tỏ vấn đề”.

Bà Hương cũng cáo buộc ông Chung “có lời lẽ thách thức và định hành hung ông Thành Chương trong cuộc họp thẩm định tranh tại Bảo tàng Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh hôm 19/7”.

“Lẽ ra ông nên phản ứng mạnh mẽ với người đã bán cho ông bức tranh mới phải. Ông hoàn toàn có thể khởi kiện người bán để lấy lại tiền bạc và uy tín. Lúc đó có thể ông sẽ cần đến họa sĩ Thành Chương vì đó là cứu cánh của ông”, bà Hương nói.

Hôm 20/7, nhà báo tự do Nguyễn Trọng Chức, người có mặt tại cuộc họp, xác nhận với BBC: “Tôi có chứng kiến tận mắt cảnh ông Chung nhào tới định hành hung ông Chương và thốt ra những lời thô tục”.

Trước đó, ông Jean-François Hubert (người được cho là cựu chuyên gia cao cấp về nghệ thuật Việt Nam và châu Á của Hãng đấu giá Christie’s Hong Kong và cũng là người bán bộ sưu tập cho ông Vũ Xuân Chung) gửi cho một một tờ báo Việt Nam tấm ảnh chụp họa sĩ Bùi Xuân Phái, nhà phê bình mỹ thuật Thái Bá Vân đứng trước bức tranh Trừu tượng có chữ ký của Tạ Tỵ với chú thích: “Tấm ảnh được chụp ở Hà Nội năm 1972”.

Tấm ảnh này sau đó được xác định là “giả mạo”.

“Ảnh ngụy tạo rõ rệt bằng cách ghép thêm bức tranh ‘Trừu tượng’ vào cánh cửa gỗ”, báo Tuổi Trẻ hôm 16/7 viết.

Tranh giả thành “kiệt tác”

Hòa Bình – Ngọc Lê (NLĐ) – 15 bức tranh bị cho là giả và 2 bức tranh bị cho là mạo danh trong số 17 bức tranh tại triển lãm bị tạm giữ. Giới chuyên môn nghi vấn có hay không trò “rửa tranh”

Sáng 20-7, Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM đã chính thức gửi văn bản xin lỗi đến công chúng vì đã chấp thuận để triển lãm “Những bức tranh trở về từ châu Âu” diễn ra tại bảo tàng này khi các thông tin về những bức tranh được trưng bày chưa đủ tính xác thực, bị dư luận tố cáo là làm giả.

Toàn tranh giả và tranh mạo danh

Không như không khí hồ hởi, phấn khởi xen lẫn tự hào của ban tổ chức trong buổi họp báo công bố tổ chức triển lãm “Những bức tranh trở về từ châu Âu” diễn ra trước đó, những bức tranh được giới thiệu là những kiệt tác của nhiều danh họa nổi tiếng trong làng mỹ thuật Việt Nam trưng bày ở triển lãm bị giới chuyên môn nghi ngờ có dấu hiệu làm giả ngay trong giờ khai mạc (ngày 10-7).

Tổng số 17 bức tranh đang trưng bày tại triển lãm của nhà sưu tập Vũ Xuân Chung, có 15 bức tranh bị nhiều ý kiến cho là giả (không phải bản vẽ do tác giả đứng tên thực hiện), 2 bức bị mạo danh chữ ký tác giả (họa sĩ Tạ Tỵ và họa sĩ Nguyễn Sỹ Ngọc).


Ảnh chụp lại phác thảo bức “Trừu tượng” do họa sĩ Thành Chương cung cấp


Bức “Trừu tượng” ký tên họa sĩ Tạ Tỵ
trong bộ sưu tập “Những bức tranh trở về từ châu Âu”

Tại buổi khai mạc cuộc triển lãm này, họa sĩ Thành Chương xuất hiện và “tố” bức “Trừu tượng” là tác phẩm của ông chứ không phải của Tạ Tỵ như bản đang treo tại triển lãm. Ngày 16-7, họa sĩ Thành Chương công bố phác thảo bức “Trừu tượng” mà ông còn lưu giữ. Nhiều chuyên gia trong giới mỹ thuật khẳng định đây là sự sỉ nhục cho nền hội họa Việt Nam, là cú lừa ngoạn mục, một vụ án kinh tế lớn, có tổ chức và kéo dài từ nhiều năm trước.

Trả lời phóng viên Báo Người Lao Động sáng 20-7, nhà sưu tập Vũ Xuân Chung khẳng định ông vẫn có lòng tin vào những bức tranh mình đã mua. Ông Chung cho rằng để có thể thẩm định được thực sự, cần đưa tranh ra nước ngoài, chẳng hạn như đưa sang Hồng Kông hoặc Pháp.

Nhiều nhà phê bình uy tín như Nguyễn Quân, Phan Gia Hương và phần đông họa sĩ đều cho rằng không cần nghiên cứu, chỉ nhìn qua đã thấy toàn bộ các bức tranh này đều là giả. Thậm chí, có người còn đặt sinh mệnh nghề nghiệp vào việc khẳng định toàn bộ các bức tranh ở đây đều không phải tranh thật.

Khẩn trương xử lý

Trước “nghi án’’ tranh thật – tranh giả trong bộ sưu tập của nhà sưu tập Vũ Xuân Chung thuộc triển lãm “Những bức tranh trở về từ châu Âu”, đặc biệt trước sự tố cáo mạo danh bức “Trừu tượng” từ họa sĩ Thành Chương, Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM đã tổ chức cuộc họp thẩm định hôm 19-7 với các nhà quản lý, các chuyên gia mỹ thuật để trao đổi xung quanh những vấn đề gây dư luận về triển lãm này.

Điêu khắc Phan Gia Hương (Phó Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam, thành viên hội đồng thẩm định 17 bức tranh) cho biết: “Những bức tranh trong triển lãm, theo hội đồng thẩm định, đều có vấn đề. Hội đồng đã nhờ công an giữ lại các bức tranh để điều tra xuất xứ, ai là người làm tranh giả, ai thực hiện mua bán”. Riêng bức “Trừu tượng” của họa sĩ Thành Chương, bà Hương khẳng định đó là tác phẩm của ông Chương vì khi còn hoạt động mỹ thuật ở Hà Nội, bà biết ông Chương đã vẽ bức này.

Sáng 20-7, ông Trịnh Xuân Yên, Phó Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM, khẳng định: “15 bức tranh thuộc bộ sưu tập của ông Vũ Xuân Chung đang triển lãm tại Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM là không phải bản vẽ do tác giả đứng tên thực hiện; 2 bức tranh trong bộ sưu tập này là mạo danh chữ ký tác giả (họa sĩ Tạ Tỵ và họa sĩ Sỹ Ngọc).

Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM tạm giữ toàn bộ 17 bức tranh thuộc bộ sưu tập của ông Vũ Xuân Chung để phục vụ điều tra; đề nghị các cơ quan có thẩm quyền khẩn trương xử lý và sớm có kết luận vụ việc này.

Cần hành lang pháp lý

Nhà điêu khắc Phan Gia Hương cho rằng qua sự việc trên, cần xây dựng, củng cố ngay một hành lang pháp lý để bảo vệ mỹ thuật Việt cùng các họa sĩ Việt khi vấp phải tình trạng phát hiện tranh giả.

“Sắp tới, tôi nghĩ nên có một hội đồng thẩm định tranh cấp nhà nước. Nạn tranh giả, tranh nhái, tranh mạo danh không chỉ là những “vụ án” kinh tế, văn hóa, làm đau đầu những người sáng tạo và còn ảnh hưởng mạnh mẽ tới giá trị nghệ thuật của quốc gia. Cần thẩm định lại tất cả tranh của các họa sĩ lớn mà tôi và bạn bè tôi cho rằng đã bị làm giả rất nhiều” – bà Hương đề nghị.

Có hay không trò “rửa tranh”?

Giới chuyên môn đang đặt nghi ngờ vụ triển lãm tranh “Những bức tranh trở về từ châu Âu” bị cho là giả có thể là một vụ “rửa tranh” mà mắt xích câu chuyện này là nhà sưu tập Hà Thúc Cần nhưng ông đã không còn nữa để hóa giải.

Theo các họa sĩ, ông Hà Thúc Cần là người chơi đồ cổ, từng về Việt Nam xin tranh, mua tranh mang ra nước ngoài, trong đó có nhiều tranh giả. Những bức tranh giả được buôn đi bán lại lòng vòng. Mỗi lần như vậy là có người thu lợi. Sau cùng, vì chúng là giả nên lại bị “hắt” trở lại Việt Nam. “Người Việt Nam tự làm hàng giả của chính mình. Người nước ngoài chỉ giúp sức, cộng tác ở cái khâu “chứng nhận hộ”, quảng cáo, bán hàng hộ. Vậy là nỗi nhục lại quay trở về Việt Nam. Thật ê chề” – nhà phê bình mỹ thuật Bùi Như Hương thốt lên cay đắng.


Bức “Cô gái” của Nguyễn Sáng tại triển lãm bị cho là tranh giả

Theo họa sĩ Ngô Đồng, nếu việc “rửa tranh” thành công ở nơi có uy tín như Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM thì những bức tranh (nghi) giả sẽ nghiễm nhiên trở thành tranh thật. “Vong linh của các danh họa sẽ bẽ bàng vì họ bị cho là làm ra những tác phẩm không xứng đáng là danh họa. Những nhà sưu tậptử tế đang sở hữu các tranh thật sẽ đau đớn vì thật – giả “lộn sòng”; trong khi đó, những kẻ làm tranh giả thì hả hê vì lừa được mọi người mà không ai làm gì! Ung dung cất tiền vào túi và chuẩn bị cho ra lò các tranh giả khác” – họa sĩ Ngô Đồng bức xúc nói.

TS Nguyễn Đình Đăng – chuyên gia ngành vật lý hạt nhân, hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam – cho biết muốn xác định tranh thật hay giả không khó. Ở Việt Nam, nếu chưa có công nghệ thẩm định tranh giả mà không gây hư hỏng cho tranh thì có thể đem ra nước ngoài nhờ kiểm tra. “Nếu thực sự ông Vũ Xuân Chung đã bỏ một số tiền lớn mua tranh mà giá trị của nó có thể lên tới cả triệu USD, thậm chí chục triệu USD thì nhằm nhò gì vài ngàn hay vài chục ngàn USD chi phí để thử tại một trong những trung tâm tiên tiến trên thế giới?” – họa sĩ Đình Đăng nêu ý kiến.

Giới chuyên môn cho rằng có thể ông Vũ Xuân Chung là nạn nhân của nạn buôn bán tranh giả vì nạn tranh giả phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau: người thân, con cái, nhà sưu tập, phòng trưng bày. Có tranh thật chép lại, cất bản gốc, bán bản sao. Có bản nét bằng giấy chuyển thành sơn mài, sơn dầu tay nghề cao vẽ hao hao giống phong cách của họa sĩ, ký tên họa sĩ Nghiêm, Liên, Sáng, Phái… Đa phần các nhà sưu tập mới đụng vào là dính tranh giả, người nào thận trọng, nhờ chuyên gia, họa sĩ hiểu biết thẩm định từ các hướng may ra không bị mua tranh giả.

Tuy nhiên, nhiều người cho rằng ông Chung không phải là nhà sưu tập “mới đụng vào”, càng không dễ dàng bỏ ra số tiền lớn để mua tranh của Nghiêm, Liên, Sáng, Phái mà không thẩm định thật giả.


Bức tranh “Trước giờ biểu diễn” của Nguyễn Xuân Phài treo tại Bảo tàng
Mỹ Thuật TP HCM nhưng bức tranh giả đã từng được Sotheby’s đem bán đấu giá

Ông Trịnh Xuân Yên, Phó Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM, cũng cho rằng: “Trong vụ này, có khả năng ông Vũ Xuân Chung cũng là nạn nhân. Bởi theo tôi, ông ấy đã bỏ ra một số tiền rất lớn để mua các bức tranh này, có sự bảo đảm từ một chuyên gia người Pháp (ông Jean-François Hubert làcộng tác viên của nhà đấu giá Christie’s)” – ông Yên nói. Theo ông Yên, do đang chờ kết luận từ cơ quan điều tra nên chưa thể nói vụ này là “rửa tranh”.

Theo thông tin từ giới chuyên môn, ông Jean-François Hubert (vốn là một chuyên gia cao cấp về nghệ thuật Việt Nam và châu Á) đã chứng thực rất nhiều tranh giả mạo của Việt Nam cho nhà đấu giá Christie’s. Tuy nhiên, khi các họa sĩ Việt nhờ phía Christie’s xác nhận về ông Hubert thì nhà đấu giá này cho hay đã chấm dứt công việc với ông Hubert từ năm 2013. Hội đồng thẩm định từ Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM cũng nêu ra ý kiến cần có hành động để ngăn chặn việc chứng nhận giả mạo trên của ông Hubert, tránh tiếp diễn những trường hợp khác.

Có ý kiến cho rằng sự việc nêu trên xuất phát từ sự thiếu chuyên nghiệp, nghiệp vụ kém và sự vô trách nhiệm trong công tác thẩm định tranh triển lãm. TS Nguyễn Đình Đăng kể: Năm 2006, họa sĩ Yoshihiko Wada (66 tuổi) được tặng thưởng Giải thưởng Nghệ thuật của Bộ Văn hóa Nhật Bản nhờ các tác phẩm phản ánh cuộc sống đô thị ở Ý. Tuy nhiên, Bộ Văn hóa Nhật Bản đã quyết định thu hồi giải thưởng này ngay sau khi ông Wada bị tố cáo là đã sao chép các tác phẩm của họa sĩ Alberto Sughi, người Ý, 77 tuổi. Đồng thời với việc tước giải thưởng của Wada, Bộ Văn hóa Nhật còn sa thải toàn bộ các ủy viên hội đồng giải thưởng, thay thế bằng các chuyên gia mới.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s